กรดไหลย้อน โรคฮิตของคนยุคดิจิทัล

พ.ค. 5, 2557

ทำความรู้จัก โรคกรดไหลย้อน หรือ GERD (Gastro-Esophageal Reflux Disease) คือ โรคที่มีอาการซึ่งเกิดจากการไหลย้อนกลับของกรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหารขึ้นมาบริเวณหลอดอาหารส่วนบนอย่างผิดปกติ  ซึ่งปกติหลอดอาหารจะมีการบีบตัวไล่อาหารลงสู่ด้านล่าง และมีหูรูดคอยทำหน้าที่ป้องกันการไหลย้อนของน้ำย่อย กรด หรืออาหาร ไม่ให้ไหลกลับขึ้นมาบริเวณหลอดอาหารอยู่แล้ว แต่ในกรณีนี้หูรูดส่วนนี้ทำงานได้น้อยลง จึงทำให้มีกรดหรือน้ำย่อยไหลย้อนขึ้นมาทำให้ผนังหลอดอาหารเกิดการระคายเคืองหรืออักเสบ โดยจะมีอาการ ได้แก่ แสบร้อนกลางอก และลิ้นปี่ เรอบ่อย รู้สึกเหมือนมีอาหารหรือน้ำย่อยย้อนขึ้นมาในอกหรือคอ รู้สึกมีรสขมหรือรสเปรี้ยวในคอ หรือรู้สึกจุกแน่นอยู่ในคอหรือหน้าอก เหมือนอาหารไม่ย่อย

สำหรับโรคนี้เกิดขึ้นได้ทุกเพศ ทุกวัย  แต่พบมากในคนทำงานที่ใช้ชีวิตประจำวันอย่างเคร่งเครียดและเร่งรีบ มีพฤติกรรมการกินอาหารที่ผิด เช่น กินอาหารไม่ตรงเวลา กินมื้อใหญ่ กินรสจัด หรือ นอนทันทีหลังกินอาหาร เป็นต้น เมื่อรวมเข้ากับการสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอลล์ด้วยแล้ว จึงทำให้คนเป็นโรคนี้เพิ่มมากขึ้น  ส่วนความรุนแรงของโรคแบ่งเป็น 3 ระดับ คือกลุ่มที่มีอาการไม่มากเป็นแล้วหาย  กลุ่มที่สอง คือกลุ่มที่เป็นแล้วเป็นซ้ำแต่ไม่รุนแรง กลุ่มสุดท้าย คือ กลุ่มที่มีอาการรุนแรงถึงขั้นเป็นแผลในหลอดอาหาร  แม้จะพบผู้ป่วยในระดับรุนแรงไม่มากนัก แต่ถ้ามีอาการเรื้อรังกลุ่มนี้ก็ถือว่ามีความเสี่ยงที่จะลุกลามไปเป็นมะเร็งหลอดอาหารได้

ดังนั้น การป้องกันหรือรักษาเบื้องต้นจึงมีความสำคัญเพื่อบรรเทาอาการในระยะแรกให้ไม่ลุกลาม ง่ายๆ เพียงแค่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิต ดังนี้

  • หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง เพราะจะทำให้การย่อยช้าลง พยายามหลีกเลี่ยงอาหารทอด อาหารมัน ควรเลือกรับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำ
  • หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด เช่น เผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เค็มจัด หรือหวานจัด
  • ไม่ควรรับประทานอาหารมากเกินไปในแต่ละมื้อ ถ้าหิวระหว่างมื้ออาจจะดื่มพวกเครื่องดื่มธัญญาหารสูตรน้ำตาลน้อย หรือหากตอนเช้าเร่งรีบไม่มีเวลากินอาหารเช้า อาจเลือกเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเช้าซีเรียลโฮลเกรนก็ได้ และพยายายามกินอาหารให้ตรงเวลาทุกมื้อ
  • หลังรับประทานอาหาร ควรหลีกเลี่ยงการนอนราบ และไม่ควรนอนหลังรับประทานอาหารทันที ควรรออย่างน้อย 3 ชั่วโมง ส่วนกรณีของผู้ที่มีอาการบ่อย ควรยกหัวเตียงนอนให้สูงขึ้น 6 – 8 นิ้ว จากพื้นราบ จะช่วยลดอาการได้
  • งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ น้ำอัดลม
  • งดบุหรี่เพราะการสูบบุหรี่จะทำให้เกิดกรด

และหากรู้สึกว่าตัวเองมีอาการของโรคกรดไหลย้อน ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม